Kazanım Değerlendirme Uygulaması (KDU)

KDU nedir?

Kazanım Değerlendirme Uygulaması (KDU), öğrencilerin bilgi ve beceri düzeylerini bilişsel süreçler çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlayan, uygulama sonuçlarını puan gibi sayısal değerlerle değil, bu sayısal değerlere karşılık gelen yeterlik düzeyi tanımlarıyla sağlayan, Vitamin Kurumsal kullanıcısı olan özel okullarda gerçekleştirilen, 5, 6, 7 ve 8. sınıflara yönelik basılı bir uygulamadır.

Bu uygulamanın temel amacı; öğrencilerin bulundukları sınıf düzeyinde edinmeleri beklenen bilgi ve beceri durumlarını tespit etmek, gelişimlerini takip etmek ve eksiklerini gidermeleri için onlara yol göstermektir. Benzer şekilde, KDU ile öğretmenlerin de öğrencilerini daha iyi tanımalarına, öğrencilerinin akademik gelişimlerini yakından izleyebilmelerine ve eğitim-öğretim süreçlerini planlamalarına yardımcı olunması amaçlanmaktadır.

KDU hangi amaçla gerçekleştirilmektedir?

Günümüzde, yetişkin bireylerin iş yaşamında ya da günlük yaşamlarında aktif ve başarılı olmaları için gerekli becerilerin, kendilerine eğitim sürecinde kazandırılması büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle bir ülkedeki eğitim sürecinin ve öğrenci başarılarının detaylı bir şekilde incelenmesi ve yıllar boyunca takip edilmesi o ülkenin temel eğitim politikaları arasında bulunmalıdır.

Uluslararası bir çalışma olan PISA uygulaması, ülkelerin geleceğini belirleyecek temel eğitim‐öğretim sürecini tamamlamış olan 15 yaş grubu öğrencilerin, günlük yaşamdaki problemleri çözme becerileri üzerine odaklanmaktadır. Benzer çalışmalara, TIMSS ve PIRLS uygulamaları da örnek gösterilebilir. Bu bakış açısı uluslararası anlamda kabul görmekte ve ülkelerin eğitim sistemlerini de etkilemektedir. Bu nedenle, eğitimde ölçme ve değerlendirmede, geleceğin yetişkin bireyleri olacak bugünün öğrencilerinin sahip olduğu bilişsel becerilerin bu bakış açısıyla belirlenmesi büyük önem taşımaktadır.

Bu yapılırken ölçme-değerlendirme uygulamalarından etkin şekilde fayda sağlanabilmesi için bu uygulamaların öğrenci gelişiminin yukarıda belirtilen bilişsel beceriler göz önüne alınarak takip edilmesine, elde edilen bilginin eğitim-öğretim süreçlerine girdi oluşturabilmesine ihtiyaç duyulmaktadır.

Bu belirleyiciler, Eylül 2011 KDU Hazır Bulunuşluk uygulaması ile birlikte, KDU'nun yapısında yeniliğe gidilmesi ihtiyacını doğurmuştur. Böylelikle, ders başarısının daha doğru ve kapsamlı ölçülebilmesi, üst bilişsel becerilerin ortaya çıkarılması, öğrencilerin ilgili derslerde cevapladığı tüm sorular göz önüne alınarak daha bütünsel değerlendirilmesi, hangi bilişsel becerilere, hangi düşünme süreçlerine sahip olduklarının belirlenmesi ve öğrenci başarısındaki değişimin dönemler arasında takip edilebilmesi amaçlanmaktadır.

KDU’nun mevcut uygulamalardan (eş düzeydeki merkezi sınavlardan) farkı var mıdır? Varsa bu farklar nelerdir?

Ülkemizde öğrenci başarısının belirlenmesi amacıyla uygulanan çeşitli sınavlar bulunmaktadır. Bu sınavlarda öğrenciler, aldıkları puanlara göre bir sıralamaya tabii tutulurlar ve bunun dışında herhangi bir tanımlama yapılmadığı için veliler, öğretmenler ve okul yöneticileri, öğrencileri hakkında sınırlı bir bilgi elde ederler. Bu sınavlarda öğrencilerin sahip olduğu bilgi ve beceriler raporlanmamakta ve akademik gelişimleri süreç içerisinde takip edilmemektedir.

Bu bağlamda, öğrencilerin sınav sonuçlarının, sınav puanı gibi sayısal değerlerle değil, bu sayısal değerlere karşılık gelen yeterlik düzeyi tanımlarıyla açıklanması ve öğrenci başarısının dönemler arasında takip edilmesi amaçlarını taşıyan KDU, ülkemizde uygulanan mevcut uygulamalardan farklılık göstermektedir.

KDU ile öğrencilerin analitik düşünme, problem çözebilme, karar verebilme, çıkarım yapabilme gibi üst düzey becerilerinin de ölçülmesi hedeflenmektedir.

KDU sonuçlarının analizinde "madde tepki kuramı" kullanılmakta ve bu sayede farklı dönemlerdeki KDU uygulamaları aynı ölçeğe taşınabilmekte ve böylece öğrencilerin akademik gelişimleri takip edilebilmektedir.

KDU sonucunda elde edilen bilgilerin eğitim-öğretim süreçlerine girdi oluşturabilmesi amacıyla öğrencilere ders çalışırken ya da konuları tekrar ederken yararlanabilecekleri, öğretmenlere de dilerlerse derslerinde kullanabilecekleri Vitamin konu anlatımları kaynak olarak sunulmaktadır.

KDU kimler için, hangi faydaları sunar?

Öğrenciler için:

  • Sahip oldukları bilgi ve becerilerin bütününe bakılarak yeterlik düzeyleri belirlenir.
  • Ders ve derslerin öğrenme alanlarındaki başarı düzeyleri ile öğrenci profilleri oluşturulur.
  • Öğrencilerin süreç içindeki akademik gelişimleri takip edilebilir.

Öğretmenler için:

  • Öğretim sürecini iyileştirecek bilgiler üretilir.
  • Yeterlik düzeyi tanımları ve şube bazında öğrencilerin bu düzeylere dağılımları verilir.
  • Şube bazında öğrencilerin başarı düzeyi dağılımları verilir.
  • Öğrenme alanları bazında öğrenci başarı düzeyleri belirlenir.
  • Öğrencilerin süreç içindeki akademik gelişimleri takip edilebilir.

Yöneticiler için:

  • Öğretim sürecini iyileştirecek bilgiler üretilir.
  • Okul geneli başarı dağılımı oluşturulur.
  • Okul genelinde öğrencilerin yeterlik düzeyi dağılımları üretilir.
  • Öğrencilerin süreç içindeki akademik gelişimleri takip edilebilir.

KDU’da yönetime, öğretmene, öğrenciye hangi raporlar veriliyor?

Uygulama sonuçlarının açık, net ve anlaşılır bir şekilde raporlanması, KDU sürecinin önemli aşamalarından biridir. Sonuçların kullanılma amacına göre; kurum yöneticisi, okul müdürü, öğretmen ve öğrenciler için ayrı ayrı detaylı raporlar sunulmaktadır.

KDU Rapor Türleri

Öğrenci / Veli Raporları

Öğrenciler;

  • "Genel Performansım" başlığı altında, tüm derslerdeki başarı düzeyi bilgilerine,
  • Her ders için ayrı ayrı yeterlik düzeyi analizlerine, bu yeterlik düzeylerinin açıklama metinlerine ve bulundukları yeterlik düzeyinde var olabilecek eksiklerini gidermeleri için önerilmiş Vitamin konu anlatımlarına,
  • Derslerdeki ünitelerin temelini oluşturan öğrenme alanlarının analizlerine,
  • Uygulamada sorulan sorular, bu sorulara verdikleri cevaplar ile Matematik, Fen ve Teknoloji alt testlerinde yer alan soruların videolu çözümlerine,
  • Her bir soruda Vitamin içerisindeki ilgili canlandırmalara ve interaktif etkinliklere yönlendirmelere,
  • Eğitim-öğretim yılındaki akademik gelişimlerine, yeterlik düzeyi bazında ulaşabilirler.
    Bu yönlendirmeler öğrencilerin, eksiklerini tam ve kalıcı olarak tamamlamalarına önemli ölçüde destek olur.

Öğretmenler;

  • Öğrencilerinin yeterlik düzeyi bazında dağılımlarına,
  • Öğrencileri için yeterlik düzeyleri bazında önerilmiş konu anlatımlarına,
  • Öğrencilerinin başarı düzeyi bazında dağılımlarına,
  • Öğrencilerinin öğrenme alanı bazındaki analizlerine,
  • Soru bazlı değerlendirme ile sorular ve çözümlerinin yanı sıra her soru için şubenin soruyu doğru cevaplama yüzdesine,
  • Öğrencilerinin eğitim-öğretim yılındaki akademik gelişimlerine yeterlik düzeyi bazında ulaşabilirler.

Okul müdürleri;

  • Okul genelinin sınıf seviyesinde uygulamada yer alan derslerdeki başarı düzeylerine,
  • Farklı sınıf seviyelerindeki öğrencilerin başarılarını karşılaştırabilecekleri analize,
  • 5, 6, 7 ve 8. sınıfta okuyan öğrencilerinin yeterlik düzeylerine göre dağılımına,
  • Şubelerdeki öğrencilerin yeterlik düzeylerine göre dağılımına,
  • Okul genelinin sınıf seviyesinde eğitim-öğretim yılındaki akademik gelişimlerine ulaşabilirler.

Böylece okul yöneticileri, eğitim-öğretim sürecini daha kolay planlayabilir, yeterlik düzeylerini baz alarak öğrenciler için ek ders ve etüt uygulamaları düzenleyebilirler.

Kurum yöneticileri;

  • Kurum genelinin her bir sınıf seviyesi için derslerdeki başarı düzeyine,
  • Kurum genelindeki, farklı sınıf düzeylerinin karşılaştırılabildiği çeyreklere dağılım analizine,
  • Kurum okullarının her bir sınıf seviyesi için çeyreklere dağılımlarının beraber gösterimine,
  • Kurum genelinde öğrencilerin yeterlik düzeylerine göre dağılım analizine,
  • Kurum okullarının her bir sınıf seviyesi için yeterlik düzeylerine göre dağılımlarının beraber gösterimine,
  • Kurum genelinin her bir sınıf seviyesi için eğitim-öğretim yılındaki akademik gelişimine,
  • Kuruma bağlı okulların her biri için ilgili okulun okul müdürü raporlarına ulaşabilmektedirler.

Elde edilen bu sonuçlarla kurum yöneticileri eğitim-öğretim sürecini daha kolay planlayabilir, yeterlik düzeylerini baz alarak öğrenciler için ek ders ve etüt uygulamaları düzenleyebilirler.

KDU öğretmen raporlarına nasıl ulaşabilirim?

Kullanıcı adınızı ve şifrenizi ilgili alanlara yazarak Vitamin'e giriş yaptıktan sonra birkaç farklı şekilde KDU raporlarınıza ulaşabilirsiniz:

  • Öğretmen ana sayfada yer alan "KDU Sonuçları Açıklandı" kare madalyonuna tıklayarak,
  • Öğretmen ana sayfada üst menüde yer alan "Sınav İşlemlerim" düğmesine tıklayarak geldiğiniz sayfada soldaki listeden "KDU (basılı uygulama)" seçeneğini seçerek, okulunuzun katılım gösterdiği KDU sonuçlarını görebilirsiniz. Sonuç raporlarını görmek istediğiniz KDU'yu seçerek seçim yaptığınız KDU'ya ait öğretmen raporlarını da inceleyebilirsiniz.

Yeterlik düzeyi bazlı değerlendirme ne demek? Bu değerlendirme sonuçlarını nasıl kullanabilirim?

Yeterlik açıklamaları, öğrencilerin derslerde sahip oldukları bilgi ve beceri düzeylerinin sınav puanı gibi sayısal değerlerle değil, bu sayısal değerlere karşılık gelen sözel ifadelerle açıklanmasını sağlayan tanımlamalardır.

Öğrencinin ne yapabileceğini gösteren ve eğitsel potansiyelini yorumlanmasını sağlayan bir sonuç oluşmaktadır. Yeterlik düzeylerinin tanımlanabilmesi için, uygulamada kullanılan her sorunun temsil ettiği yeterlik düzeyi ile eşlemesi yapılır ve her bir öğrencinin uygulamada verdiği cevapların bütününe bakılarak yeterlik düzeyleri belirlenir.

Öğrencilerin bulundukları yeterlik düzeylerinin belirlenmesi ile öğrenme öğretme süreci öğrencilere göre düzenlenebilir. Bu sayede sahip olduğu bilişsel becerileri belirlenen öğrenciler için daha etkili eğitsel süreçler tasarlanabilir.

Bir öğretim yılında kaç farklı KDU uygulanmaktadır? Bu uygulamalar hangi dönemlerde/aylarda yapılmaktadır?

2011-2012 ve 2012-2013 eğitim-öğretim yıllarında KDU-Hazır Bulunuşluk, KDU-Dönem Sonu Değerlendirmesi ve KDU-Yıl Sonu Değerlendirmesi olmak üzere, üç ayrı KDU uygulanmıştır.

2013-2014 eğitim-öğretim yılından itibaren yapılan değerlendirmeler ve üye okullarımızdan gelen geri bildirimler neticesinde, Dönem Sonu Değerlendirmesi ve Yıl Sonu Değerlendirmesi olmak üzere iki ayrı KDU gerçekleştirilmesine karar verilmiştir. Uygulanacak olan “KDU Dönem Sonu Değerlendirmesi”nin Ocak ayında, “KDU Yıl Sonu Değerlendirmesi”nin ise Mayıs ayında yapılması planlanmaktadır.

2012-2013 eğitim-öğretim yılı itibarıyla zorunlu eğitimin 4 yıl süreli ilkokul, 4 yıl süreli ortaokul ve 4 yıl süreli lise seviyelerinde olması kararıyla birlikte, 5. sınıf öğrencileri de ortaokul seviyesine dahil edilmiştir. Bu düzenlemeyle ilgili olarak, KDU’nun uygulandığı sınıf düzeylerinde bir değişiklik/güncelleme olacak mı?

Öğrencilerin, bulundukları sınıf düzeyinde edinmeleri beklenen bilgi ve beceri durumlarını tespit etmek, gelişimlerini takip etmek ve eksiklerini gidermeleri için onlara yol göstermek amacıyla uygulanan KDU, hayata geçirildiği ilk günden bugüne ilköğretim ikinci kademede yer alan öğrencilere yönelik hazırlanmıştır.

2012-2013 eğitim-öğretim yılı itibarıyla zorunlu eğitimin 4 yıl süreli ilkokul, 4 yıl süreli ortaokul ve 4 yıl süreli lise seviyelerinde olması kararıyla birlikte, KDU’nun uygulandığı sınıf seviyelerinde de değişiklik söz konusu olmuştur.

Bu nedenle 2013-2014 eğitim-öğretim yılı itibarıyla KDU, ortaokul kapsamında olan 5. sınıf seviyesindeki öğrencilere yönelik olarak da hazırlanacaktır.

KDU’da soru sayılarının bilindik uygulamalardan fazla olması ve buna bağlı olarak uygulamanın iki oturumda gerçekleştirilmesi gerekiyor. Bunun sebebi nedir?

Eylül 2011 KDU Hazır Bulunuşluk ile birlikte, öğrencilerin başarılarını daha detaylı ölçebilmek, müfredatın daha büyük bir bölümünü değerlendirebilmek ve sonuçları daha anlamlı bir şekilde raporlayabilmek için her bir alt testteki soru sayıları artırılmıştır. Soru sayısının artması sebebiyle sınav süresinde de artış olmuştur. Meydana gelen bu değişiklikten öğrencilerin olumsuz şekilde etkilenmemesi içinse, oturum sayısı iki olarak belirlenmiştir. Öğrencilerinizin bilgilerini daha doğru yansıtabilmeleri için oturumlar, birbirini takip eden günlerde yapılacağı gibi, bir gün süreyle ara verilerek de uygulanabilir.

Neden uygulama kitapçıklarının sayısı arttı ve bu kitapçıklardaki sorular kendi içlerinde neden farklılıklar gösteriyor?

Temel hedef öğrencilerin cevapladıkları soru sayısını çok artırmadan değerlendirmede kullanılan soru sayısını artırmaktır. Madde Tepki Kuramı bünyesinde kullanılan matris test deseni buna imkan tanımaktadır. Bu desende, kitapçıklar arasında bulunan ortak sorular sayesinde öğrenci puanları aynı ölçeğe taşınmakta, kitapçıklarda kullanılan farklı sorular sayesinde de toplam soru sayısı artırılmış olmaktadır. Bu sayede, her öğrenci, son uygulamamızda 45 soru cevaplarken toplamda 63 soru kullanılmış ve KDU'nun kapsam geçerliği artırılmıştır.

Alt testlerde neden bir önceki sınıfa ait konuları da kapsayan sorular var?

Yenilenen KDU ile birlikte, sonuçların analizinde, "madde tepki kuramı" kullanılmaya başlanmıştır. Bu kuram sayesinde dönemler arasında ilişkilendirme yaparak öğrenci gelişimini ve başarısını daha etkin şekilde değerlendirmek mümkün olmaktadır. Bu sebeple, öğrencilerin dönemler arası başarı karşılaştırmasının sağlanması için geçmiş dönemlerde işlenmiş bazı konulardan sorular sorulabilmektedir.

Sorularınız için kdu@sebit.com.tr'den bize ulaşabilirsiniz.